Beer Judge Certification Program (BJCP) kapsamındaki uygulamalı sınav, ilk kez Türkiye’de düzenlendi. Yenilik Atölyesi’ndeki sınav, bira değerlendirme ve hakemlik alanında uluslararası geçerliliğe sahip sertifikasyona Türkiye’den katılımın önünü açarken, ülkenin bira kültürünün profesyonelleşen yüzüne de dikkat çekiyor.
Biranın rengi, köpüğü, aroması ve tadı üzerine konuşmak bir yana; bunları uluslararası standartlara göre değerlendirebilmek bambaşka bir uzmanlık alanı. Türkiye’de bira alanındaki bu teknik uzmanlığın gelişimi açısından dikkat çeken bir adım atıldı ve dünyanın en kapsamlı bira değerlendirme ve hakemlik programlarından Beer Judge Certification Program’ın (BJCP) uygulamalı sınavı ilk kez Türkiye’de gerçekleştirildi.
Yenilik Atölyesi’nde düzenlenen sınav, BJCP sertifikasyon sürecinin teorik aşamasını tamamlayan adayların teknik değerlendirme, tat algılama, proses bilgisi ve ürün geliştirme konusundaki yetkinliklerini ölçüyor. Ancak sınavın asıl ilginç tarafı, adayların biraları kör tadım yöntemiyle değerlendirerek uluslararası kriterlere göre rapor hazırlaması. Yani burada “Bu bira güzel mi?” sorusunun cevabı aranmıyor. Biranın stil özelliklerine ne kadar uyduğu, aromatik ve duyusal karakterinin nasıl olduğu, üretim sürecine ilişkin olası kusurların bulunup bulunmadığı gibi çok daha teknik ayrıntılar değerlendiriliyor.
Önce Teori, Sonra Tadım
BJCP sertifikasyonuna giden yol yalnızca iyi bir damak zevkinden geçmiyor. Adayların önce kapsamlı çevrim içi teorik yeterlilik sürecini tamamlaması gerekiyor. Uygulamalı sınav ise bunun ardından geliyor. Sınav sırasında adaylara sunulan numuneler, kimlikleri ve marka bilgileri paylaşılmadan değerlendiriliyor. Katılımcılar, uluslararası BJCP kriterlerini kullanarak her numune için değerlendirme raporu hazırlıyor. Bu raporlar daha sonra BJCP merkezine gönderiliyor ve uluslararası değerlendirme sürecinin ardından sonuçlandırılıyor. Başka bir deyişle, Türkiye’de yapılan sınav yerel bir tadım etkinliği değil; uluslararası bir hakemlik sisteminin Türkiye ayağı.
Bu Sınavı Herkes Düzenleyemiyor
Uygulamalı BJCP sınavlarının organizasyonu da başlı başına bir uzmanlık gerektiriyor. Sınavlar yalnızca BJCP tarafından yetkilendirilmiş Ulusal Seviye ve üzerindeki hakemler tarafından düzenlenebiliyor. Avrupa’da bu seviyede bulunan 20 hakemden yedisinin Türkiye’de görev yapması dikkat çekiyor. Bu hakemlerin beşi Anadolu Efes bünyesinde bulunuyor. Türkiye’deki ilk resmi uygulamalı sınavın organizasyonunu ise Anadolu Efes Kraft Bira Üretimi ve AR-GE Müdürü Emin Cem Sürer üstlendi. Sürer, geçen yıl BJCP Ulusal Seviye Hakemi unvanını alarak bu seviyeye ulaşan Türkiye’deki ilk hakem olmuştu. Dünyanın farklı bira yarışmalarında jüri olarak da görev alan Sürer; World Beer Cup, Indiana Brewers Cup, European Beer Star ve Barcelona Beer Challenge gibi organizasyonlarda Türkiye’yi temsil ediyor. İlk sınavın uluslararası niteliğini güçlendiren bir başka unsur ise Almanya ve Polonya’dan gelen BJCP Ulusal Seviye hakemlerinin organizasyonda görev alması oldu.
Bira Kültürü Biraz Daha Teknik Bir Yere Gidiyor
Türkiye’de bira denildiğinde uzun süre ağırlıklı olarak tüketim alışkanlıkları ve büyük üreticiler konuşuldu. Oysa son yıllarda bira kültürünün çevresinde zanaat, üretim tekniği, stil bilgisi ve duyusal değerlendirme gibi daha uzmanlaşmış alanlar da görünür hale geliyor. BJCP sınavının Türkiye’de yapılabilmesi bu açıdan küçük ama anlamlı bir gelişme. Çünkü adayların daha önce bunun için yurt dışına gitmesi gerekirken, artık uluslararası sertifikasyon sürecinin uygulamalı aşamasına Türkiye’de katılabilmeleri mümkün hale geliyor. Buradaki asıl kazanım yalnızca birkaç yeni hakemin yetişmesi değil. Uluslararası değerlendirme kriterlerinin Türkiye’de daha fazla kullanılması, üreticilerin ürünlerini küresel standartlarla karşılaştırabilmesi ve bira konusunda oluşan teknik bilgi birikiminin genişlemesi açısından da önemli.
