Londra’nın en büyük meyve ve sebze hallerinden New Spitalfields Market, ürünleri korumak için harcadığı enerjinin bir bölümünü artık kendi çatısından üretiyor. 2.730 güneş paneliyle kurulan sistem, gıdanın tazeliğini koruyan soğutma altyapısına başka bir soruyla yaklaşıyor: Gıdayı korurken ne kadar enerji harcıyoruz?
Bir sebzenin hale girdiği anda hikâyesi bitmiyor. Tam tersine, asıl hassas bölüm başlıyor. Çünkü domatesin, marulun, çileğin ya da brokolinin sofraya ulaşabilmesi için yalnızca taşınması değil, doğru sıcaklıkta tutulması da gerekiyor. New Spitalfields Market da tam bu noktada ciddi bir enerji tüketiyor. Günün 24 saati çalışan pazarda soğutma ve aydınlatma sistemleri kesintisiz devrede. Londra’daki bu dev gıda merkezinin beş çatısına yerleştirilen 2.730 güneş paneli, şimdi bu denklemde yeni bir değişken yaratıyor. 1,4 MWp kapasiteli sistemin yılda yaklaşık 1,27 GWh elektrik üretmesi bekleniyor. Bu, yaklaşık 470 hanenin yıllık elektrik tüketimine eşdeğer bir üretim.
Ama mesele yalnızca daha az elektrik satın almak değil.
Çünkü gıdanın sürdürülebilirliği çoğu zaman tarlada başlatılıyor, oysa ürünün tarladan sofraya kadar geçirdiği süreçte soğuk zincir de en az üretim kadar kritik. Enerjiyi azaltmak isterken gıdanın ömrünü kısaltırsanız başka bir kayıp ortaya çıkıyor. Enerjiyi verimli kullanıp ürünü koruyabilirseniz ise aynı anda iki farklı israfın önüne geçmek mümkün oluyor: gıdanın ve enerjinin.
New Spitalfields Market’ın güneş sistemi yılda yaklaşık 225 ton karbon emisyonunun önüne geçecek. Asıl ilginç olan ise bunun bir “yeşil bina” gösterisinden çok daha gündelik bir meseleye dokunması: Her gün tükettiğimiz gıdanın taze kalması için kullandığımız enerjiyi nereden sağlayacağız?
Ya Sonra?
Belki geleceğin gıda merkezlerini yalnızca ne kadar ürün taşıdıklarıyla ölçmeyeceğiz. Çatısında ne kadar enerji ürettiğine, soğutma sistemini ne kadar verimli çalıştırdığına ve gıdayı sofraya ulaştırırken ne kadarını koruyabildiğine de bakacağız. Çünkü gıdayı korumak yalnızca onu çöpe atmamak değil. Onu korurken harcadığımız enerjiyi de düşünmek.
