İBB’ye bağlı İstanbul Planlama Ajansı’nın araştırması çarpıcı bir tablo ortaya koyuyor. İstanbulluların yalnızca %21,1’i dışarıda tükettiği gıdayı güvenli bulurken, her iki kişiden fazlası güvenmediğini söylüyor. Buna rağmen dışarıda yemek alışkanlığı sürüyor.
Her gün binlerce kişi bir restorana oturuyor, bir kafeden sandviç alıyor ya da eve yemek söylüyor. Karnını doyuruyor ama aklında aynı soru kalıyor: “Acaba güvenli mi?” İBB’ye bağlı İstanbul Planlama Ajansı’nın (İPA) 761 kişiyle gerçekleştirdiği “Yeterli ve Kaliteli Gıdaya Erişim” araştırması, bu hissin kişisel bir kaygı olmadığını gösteriyor. Araştırmaya göre İstanbulluların yalnızca %21,1’i dışarıda tükettiği gıdaları güvenli buluyor. %51,4’ü ise güvenmediğini ifade ediyor. İlginç olan ise bu güvensizliğin tüketim alışkanlığını tamamen değiştirmemiş olması. Araştırmaya katılanların %26,4’ü haftada birden fazla, %40,9’u ise ayda birkaç kez restoran, kafe ya da benzeri işletmelerde yemek yediğini belirtiyor.
Güven Zincirlere Değil, Esnafa
Araştırma, tüketicinin güvenini en çok küçük işletmelerin kazandığını da ortaya koyuyor. Katılımcıların %37,5’i küçük esnaf lokantaları ve aile işletmelerindeki gıdalara güvendiğini belirtirken, zincir restoran ve kafelere güven %17,2, çevrim içi yemek siparişlerine güven %17, seyyar satıcılara güven ise yalnızca %7,4 seviyesinde kaldı. Veriler, endişelerin yalnızca algıdan ibaret olmadığını da gösteriyor. Katılımcıların %20’si, son bir yıl içinde dışarıda yediği bir gıda nedeniyle bulantı, kusma veya ishal gibi bir sağlık sorunu yaşadığını söyledi. Buna rağmen bu kişilerin %53,3’ü herhangi bir resmi başvuru yapmadığını, sorunun kendiliğinden geçmesini beklediğini ifade etti.
Ya Sonra?
Gıda güvenliği çoğu zaman mutfakta değil, tüketicinin zihninde başlıyor. Eğer insanlar yedikleri yemeğe güvenmuyorsa, sorun yalnızca hijyen değil; şeffaflık, denetim ve hesap verebilirlik de masada demektir. Belki de asıl soru şu: Bir kentte insanlar dışarıda yemeye devam ederken yediklerine güvenmüyorsa, o gıda sistemi gerçekten güvenilir sayılabilir mi?
